Posetite
Duhovno i istorijsko nasleđe

Slovačka Evangelička crkva

Slovaci evangelisti su se doselili u Petrovac 1745.godine. Sa sobom su doneli verske spise-Kraličku Bibliju I Tranoscijus, ali dugo nisu imali pravo na slobodno izražavanje svoje veroispovesti. Vremena se menjaju tek izdavanjem Patenta tolerancije cara Josipa II, 1781.godine, kada konačno dobijaju pravo uređenja svoje crkvene organizacije. Prva crkva je sagrađena 1783.godine. Petrovac postaje centar duhovnog života Slovaka u Bačkoj. Ondašnjeg sveštenika Ondreja Stehlu, 1818.godine nasleđuje njegov sin Jan i pokreće inicijativu za izgradnju nove crkve, jer stari objekat zbog velikog povećanja stanovništva, više nije mogao da ispunjava svoju funkciju. Petrovčani su 1821.godine pozvali arhitekta Jakuba Šmausa i ubrzo počinje gradnja nove crkve, koja je završena 1823.godine i druga po veličini crkva u Evropi. Već tokom 1837. i 1838. godine, pored crkve gradi se i parohijska zgrada, u to vreme moderno opremljena građevina. Sveštenik Juraj Mrva od 1868. godine preuzima vođenje petrovačke crkve. Za vreme njegove upraveKarol Miloslav Lehocki ( 1907 ) ukrašava oltar slikom “Tajna večera”.Zahvaljujući Mrvi razvija se kulturna delatnost među Slovacima u Petrovcu i bližoj okolini.

Zgrada crkve je renovirana u više navrata, kako bi zadržala originalni izgled.

Maršala Tita 10
21470 Bački Petrovac, Srbija
Tel: 021/ 780-563

Katolička crkva

Petrovac je u početku bio naseljen isključivo pripadnicima evangeličke crkve. Tek po dolasku prvih doseljenika iz Hrvatske i Bosne, godine 1937. katolički biskup Lajčo Budanović je otkupio parcelu u centru Petrovca i tada počinje izgradnja crkve posvećene Sv.Adalbertu. Radovi su završeni 1938.godine. Katolička crkva je bila pod jurisdikcijom futoške katoličke crkve. Broj katolika se povećava nakon Drugog svetskog rata kada se doseljava nekoliko porodica iz Bosne.

XIV VUSB 8
21470 Bački Petrovac, Srbija

Baptistička crkva

Baptistička crkva u Bačkom Petrovcu osnovana je davne 1897. godine. Stara crkvena zgrada u centru naselja tako je doživela svoj 100.godišnji jubilej. Zbog rasta broja vernika 2000.godine se rodila vizija o gradnji novog, savremenog molitvenog doma sa svim propratnim sadržajima. Sledećih godina se ova vizija i ostvarila. Ceo projekat je uglavnom izgrađen dobrovoljnim radom domaćih i nekoliko stranih grupa. Svečano otvaranje nove crkvene zgrade bilo je 26.juna 2005.godine. Moto svečanosti je bio: „... јеr će se dom moj zvati dom molitve svim narodima.“ ( Sveto pismo, Isaija 56,7b). Ovaj stih i danas odražava samoposlanje i službu baptističke crkve kako u Petrovcu, tako I šire. Osim glavne sale ( kapaciteta 850 sedišta ) postoje i pomoćne prostorije za kreativne službe svim generacijama.

Adresa
Kulpinska 84, 21470 Bački Petrovac, Srbija

Tel: 021/ 781 899

Evangelička crkva u Kulpinu

Ubrzo nakon formiranja naselja stanovnici Kulpina počinju da grade crkvu. Do tada su se vernici okupljali u manjim objektima. Maja 1875.godine počinju radovi na izgradnji, koja je trajala idućih pet godina. Crkveni objekat je sagradio novosadski graditelj Alojz Čoček u neoromanskom stilu. Na tornju se nalaze tri zvona. Dvomanuelne orgulje za crkvu su kupljene u Pešti 1891.godine. Ovaj instrument je unikatan po tome što se na njemu, iznad akustičnih cevi, nalazi statua kralja Davida sa harfom. Iznad oltara nalazi se slika “Tajna večera”, veoma slična Da Vinčijevoj. Crkva je izuzetno akustična, pa su u više navrata tu održavani koncerti poznatih umetnika.

Maršala Tita
21472 Kulpin, Srbija
Tel: 021/ 786-107

Pravoslavna crkva u Kulpinu

Pravoslavna crkva Vaznesenja Gospodnjeg u Kulpinu izgrađena je 1813.godine na mestu tada stare crkvice, zahvaljujući ktitorstvu porodice Stratimirović. Ikonostas u crkvi delo je čuvenog ikonopisca Jovana Kljajića. To je delo jedinstvene lepote, bez premca, kakvog nema ni u jednoj vojvođanskoj crkvi. Svi članovi čuvene porodice Stratimirović, koja je bila perjanica srpske vojne i crkvene aristokratije u Habsburškoj monarhiji, sahranjeni su u porti ove crkve. Podsetimo da je Mitropilit Stefan Stratimirović, rođen 1757.godine u Kulpinu, bio karlovački mitropolit od 1790. Do 1836. godine i dugogodišnji duhovni starešina srpskog naroda i crkve u Vojvodini. U Kulpinu je rođen i Georgije Branković, mitropolit karlovački i srpski patrijarh od 1890. do 1907.godine. On je izgradio Patrijaršijski dvor I Bogosloviju u Sremskim Karlovcima, osnivač je prve srpske ženske škole u Kulpinu i ktitor više škola po vojvođanskim mestima.

Maršala Tita 98
21472 Kulpin, Srbija
Tel: 021/ 786-115

Evangelička crkva u Gložanu

Stanovnici Gložana su već 1780. godine tražili dozvolu za organizovanje crkvenog zbora, ali je ovaj zahtev odbijen. Međutim, 1781.godine Josip II izdaje Patent tolerancije, po kojem svako naselje koje ima više od 100 porodica dobija mogućnosti “da izdržava sveštenika i može da sagradi crkvu”. Prvi sveštenik Petar Jesenski dolazi u Gložan 24.maja 1786. godine, zajedno sa Štefanom Šomodim i Pavlom Slobodom. Dolaskom ovih ljudi počinje kulturno uzdizanje naselja Gložan. Od 1791.godine stanovnici naselja počinju da prikupljaju materijal za početak gradnje. Kamen za temelje crkve je sakupljen na obližnjoj lokaciji, nekadašnjeg rimskog “ Castrum Onagrinum “ kojem se od tih vremena gubi svaki trag. Hram je 1797.godine osveštao petrovački sveštenik Ondrej Stehlo. Novi oltar je sagradio Jakub Šmaus tokom 1812. i 1813. godine. Velike rekonstrukcije su izvršene 1924.godine i krajem XX veka.

Maršala Tita 94
21412 Gložan, Srbija
Tel: 021/ 788-043

Pravoslavna crkva u Gložanu

Pravoslavna crkva u Gložanu se pominje u spisima još u XVIII veku. Sadašnja crkvena zgrada izgrađena je 1839.godine. Unutrašnjost je skromno uređena, ikonopisi nemaju veću umetničku vrednost. Vrednija ikona je poklon Petra Vasilića iz Čiba kod Čelareva, koja potiče iz 1856. godine. Bogomolja je posvećena Jovanu Krstitelju. Crkvene knjige su vođene od 1868. do 1889.godine. U statistikama je vidna tendencija opadanja broja srpskog stanovništva, koje se najčešće seli u Čib I Begeč. Krajem XIX veka u Gložanu se pominje i crkvena škola. Srpska pravoslavna crkva bila je do kraja Drugog svetskog rata izuzetno aktivna, da bi se potom većina Srba iselila u susedna naselja.

Osloboditelska 61
21412 Gložan, Srbija

Nemačka evangelička crkva u Magliću

U drugoj polovini XVIII veka, prilikom naseljavanja tadašnjeg Buljkesa, a današnjeg Maglića, podignuta je drvena građevina za molitvu. Pošto je zbog lošeg materijala ubrzo postala trošna i ruševna, stanovnici Buljkesa su 1814. godine jednoglasno odlučili da izgade novu crkvu. Kamen temeljac je položen 29.septembra 1817.godine, a u oktobru 1820.godine crkva je bila sagrađena. Iznad vrata postavljen je natpis“ Deo et DeVoton BULkeszenes DICant eVangeLICI”, što u prevodu znači “ Posvećena predanost Bogu od evangeličkih Buljkešana”, s tim što se godina 1820. čita iz velikih latinskih slova. Spoljašnji izgled građevine je u baroknom stilu. Unutrašnjost crkvene zgrade je oštećena nakon Drugog svetskog rata.

Pravoslavna crkva u Magliću

Nakon Drugog svetskog rata u Buljkesu se menja nacionalna struktura i preovladava stanovništvo srpske nacionalnosti. Usled naseljavanja porodica pravoslavne veroispovesti, javlja se potreba za izgradnjom i nove bogomolje. Temelji crkve su postavljeni 2006.godine i gradnja još uvek traje. Crkva je posvećena Svetom Lazaru.

Matica Slovačka

Osnovana je u vreme kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca,1932. godine na dan održavanja Slovačkih narodnih svečanosti. Dom Ljudevita Mišika u kojoj se nalazi datira iz perioda pre Prvog svetskog rata. Rad ove ustanove prekidan je u više navrata, obnovljen je odmah nakon Drugog svetskog rata. Matica Slovačka je udruženje gradjana i organizacija posvećena razvoju kulture i umetnosti. Glavni je organizator Slovačkih narodnih svečanosti svake godine, kao oblika učvršćivanja narodne pripadnosti.

Kolarova 4
21470 Bački Petrovac
Tel/fax: 780-248
E-mail: msjbp@stcable.net

Nacionalni Muzej u Bačkom Petrovcu

Osnovan 1949.godine a nalazi se u zdanju Matice Slovačke u centru Petrovca. Zbirka muzeja se sastoji od predmeta zanatske delatnosti, narodne nošnje i bogate arhive.Većina predmeta u Muzeju datira iz druge polovine 19.veka i početka 20.veka.

Kolarova 4
21470 Bački Petrovac
Tel/fax: 780-248
E-mail: msjbp@stcable.net

Zavičajna kuća u Bačkom Petrovcu

Datira iz 1799 godine. Njeno originalno zdanje je renovirano.Uredjena je u izvornom stilu karakterističnom za taj period i pod zaštitom je države. Opremljena je autentičnim komadima nameštaja, kuhinjskim posuđem i ostalim pokućstvom. Pravljena je od naboja, pokrivena trskom. Karakteristika izgleda kuće u tom periodu su mali prozori, mala, niska vrata i male sobe koje su se mogle lako zagrejati. U kući su se nalazile dve seoska peći u kojima se ložilo sve, od šepurika i kukuruzovine do drva, a služila je i za spremanje hrane.

Branislava Mokića 9
21470 Bački Petrovac, Srbija
Tel 021/ 780-040

Galerija “Zuzke Medveđove“

Od svog osnivanja 1989 godine do danas organizovala je preko 50 samostalnih izložbi. Ova galerija je organizator najznačajnije zajedničke izložbe Bijenale slovačkih slikara u Srbiji. Njeno delovanje je pomoglo savremenoj slovačkoj likovnoj umetnosti da postane jedan od najbogatijih segmenata savremene kulture. Dobila je ime po prvoj akademskoj slikarki vojvođanskih slovaka, koja je ceo svoj opus ostavila ovoj sredini.

Kolarova 2
21470 Bački Petrovac, Srbija
Tel: 021/ 780-040

Poljoprivredni muzej u Kulpinu

Kao jedina specijalizovana muzejska ustanova u zemlji, za istraživanje i izučavanje agrarne prošlosti, osnovan je 1993 godine. Poljoprivredni muzej u Kulpinu čini kompleks dvoraca u parku koji su stavljeni pod zaštitu države kao spomenički objekti. U okviru kompleksa nalazi se osim dva dvorca, upravna zgrada, tzv.kovačnica, konjušnica i žitni magacin. Muzej je okružen velelepnim parkom od 4,5 ha koji predstavlja prirodni spomenik-arboretum retkih i zaštičenih biljnih vrsta. Park u okviru veleposeda je i nekada predstavljao prvorazredno umetničko delo hortikulurne i vrtne umetnosti. Muzej realizuje stalne tematske i povremene izložbe.

Istorijski podaci govore da su objekti građeni krajem XVIII i početkom XIX veka za plemićku porodicu Stratimirović. Marija Terezija je 1745. godine ovoj porodici poklonila posed za njihove zasluge u ratu protiv Turaka na strani Austrije. Porodica Stratimirović je bila vlasnik poseda u Kulpinu oko 120 godina. Krajem XIX veka ( 1889 ) posed prelazi u vlasništvo porodice Dunđerski. Bili su vlasnici do 1945 godine kada je imanje nacionalizovano. Stilski i vremenski obe građevine pripadaju epohi klasicizma.Veliki dvorac je dobio današnji izgled prilikom restauracije 1912 godine. Manji dvorac tzv. Stari dvorac je prizemna zgrada istog stila.

Trg oslobodjenja 1
21472 Kulpin, Srbija
Tel: 021/ 786-266
E-mail: dvorac@hallsys.net

Slovačko Vojvođansko pozorište

Slovačko Vojvođansko pozorište je najmlađe profesionalno pozorište u Vojvodini. Osnovano je 2003 godine u Bačkom Petrovcu kao ustanova koja će objediniti celokupan pozorišni život Slovaka na ovim prostorima.

Kolarova 2
21470 Bаčki Petrovac
Tel : 021/ 780-168, 021/ 780-040
www.backipetrovac.org.yu/
E-mail: svddivadlo@stcable.net

Biblioteka “Štefan Homola“

Osnivanje Slovačke biblioteke 1845. godine je bilo povezano sa radom crkvene nedeljne škole u Bačkom Petrovcu, koju je vodio Štefan Homola. Biblioteka je bila prva javna ustanova ovakvog tipa na ovim prostorima naseljenim Slovacima. Na početku je imala 130 knjiga a danas oko 40.000 naslova od kojih i zavičajnu zbirku vojvođanskih Slovaka koja sadrži preko 5.000 knjiga i periodičnih publikacija na slovačkom jeziku i zbirku starih i retkih knjiga koja sadrži preko 2.000 knjiga a najstarija knjiga datira iz 1690. godine.

Kolarova 2
21470 Bački Petrovac, Srbija
Tel: 021/ 781-335
E-mail: shomolu@stcable.net

Galerija Urbanček

Slikar V.Urbanček je više decenija živeo u Americi. Tamo je sticao svoje slikarsko umeće. Petrovčani ga smatraju svojim umetnikom, koji na izuzetno autentičnim slikama prikazuje običaje lokalnog slovačkog stanovništva. Njegova kuća i galerija su uvek otvoreni za sve goste i posetioce koji žele da vide umetnika na delu.

JNA 24
21470 Bački Petrovac, Srbija
Tel: 021/782-715